Gaming kompüter seçərkən və ya yeni monitor alarkən ən çox eşidilən terminlərdən biri FPS (Frames Per Second) anlayışıdır.

Bir çox istifadəçi düşünür ki, nə qədər yüksək FPS əldə edilsə, oyun bir o qədər yaxşı olacaq. Bu, müəyyən qədər doğrudur. Lakin yüksək FPS-dən tam faydalanmaq üçün monitorun yenilənmə tezliyi (Hz), kompüterin gücü və oyunun növü də böyük rol oynayır.

Bu məqalədə FPS-in nə olduğunu, 60 FPS, 144 FPS və 240 FPS arasındakı fərqləri, həmçinin hansı FPS-in sizin üçün daha uyğun olduğunu izah edəcəyik.

---

FPS nədir?

FPS (Frames Per Second) – kompüterin saniyə ərzində ekrana göndərdiyi kadrların sayıdır.

Məsələn:

• 30 FPS – saniyədə 30 kadr

• 60 FPS – saniyədə 60 kadr

• 144 FPS – saniyədə 144 kadr

• 240 FPS – saniyədə 240 kadr

FPS nə qədər yüksək olarsa, hərəkətlər bir o qədər axıcı görünür.

---

FPS ilə Hz eyni şeydir?

Xeyr.

Bu iki anlayış tez-tez qarışdırılır.

FPS – videokartın yaratdığı kadrların sayıdır.

Hz – monitorun saniyədə görüntünü neçə dəfə yenilədiyini göstərir.

Məsələn:

Kompüteriniz 180 FPS yaradır, amma monitorunuz 60 Hz-dirsə, ekranda eyni anda maksimum 60 yenilənməni görə biləcəksiniz.

Əgər monitorunuz 165 Hz və ya 240 Hz-dirsə, yüksək FPS-in üstünlüklərini daha aydın hiss edəcəksiniz.

---

30 FPS necə hiss olunur?

30 FPS texniki olaraq oynanıla bilən səviyyədir.

Bu göstərici:

• hekayə əsaslı oyunlarda qəbul edilə bilər;

• sürətli kamera hərəkətlərində isə artıq ağır hiss olunur.

Bugünkü standartlara görə gaming üçün 30 FPS minimum hədd hesab edilir.

---

60 FPS nə üçün standart sayılır?

Uzun illərdir ki, 60 FPS rahat oyun təcrübəsinin əsas göstəricisi hesab olunur.

Üstünlükləri:

• axıcı görüntü;

• rahat idarəetmə;

• əksər oyunlar üçün kifayət qədər performans.

Əgər:

• GTA V

• Red Dead Redemption 2

• Cyberpunk 2077

• Assassin's Creed

• Elden Ring

kimi oyunlar oynayırsınızsa, sabit 60 FPS əksər istifadəçilər üçün kifayət edir.

---

144 FPS fərqi hiss olunurmu?

Bəli.

60 FPS-dən 144 FPS-ə keçid ən çox hiss olunan performans artımlarından biridir.

Fərqlər:

• Mouse hərəkətləri daha axıcı olur.

• Kamera çevrilməsi daha hamar görünür.

• Nişan alma daha rahat olur.

• Giriş gecikməsi (Input Lag) azalır.

Bu səbəbdən:

• Counter-Strike 2

• Valorant

• Apex Legends

• Rainbow Six Siege

• Fortnite

kimi rəqabətli oyunlarda 144 FPS və ya daha yüksək göstəricilər üstünlük yarada bilər.

---

240 FPS həqiqətən lazımdır?

Bu, istifadəçidən asılıdır.

Peşəkar və rəqabətli oyunçular üçün 240 FPS müəyyən üstünlük verə bilər.

Lakin adi istifadəçilər üçün 144 FPS-dən 240 FPS-ə keçid, 60 FPS-dən 144 FPS-ə keçid qədər böyük fərq yaratmır.

Bunun səbəbi kadrlar arasındakı vaxtın (Frame Time) getdikcə daha az dəyişməsidir. Məhz buna görə yüksək FPS-də əldə olunan əlavə fayda tədricən azalır.

---

Frame Time nədir?

FPS haqqında danışarkən çox vaxt diqqətdən kənarda qalan anlayış Frame Time-dır.

Bu, iki kadr arasında keçən vaxtdır.

FPS	Bir kadrın müddəti
30 FPS	33.3 ms
60 FPS	16.7 ms
120 FPS	8.3 ms
144 FPS	6.9 ms
240 FPS	4.2 ms

Frame Time azaldıqca:

• hərəkətlər daha hamar görünür;

• idarəetmə daha çevik hiss olunur;

• gecikmə azalır.

---

Yüksək FPS həmişə daha yaxşıdır?

Yüksək FPS üstünlükdür, lakin yalnız sistem balanslı olduqda.

Əgər:

• monitor 60 Hz-dir;

• prosessor zəifdir;

• videokart tam yüklənmir;

onda 300 FPS əldə etməyin praktik faydası məhdud ola bilər.

Yüksək FPS-dən tam yararlanmaq üçün:

• güclü videokart;

• uyğun prosessor;

• kifayət qədər RAM;

• yüksək Hz monitor

birlikdə işləməlidir.

---

Hansı oyun üçün neçə FPS kifayətdir?

Oyun növü	Tövsiyə olunan FPS
Hekayə əsaslı oyunlar	60 FPS
Yarış oyunları	60–120 FPS
Action oyunları	60–120 FPS
Battle Royale	120–144 FPS
FPS oyunları (CS2, Valorant)	144–240 FPS
eSports	240 FPS və daha yüksək

---

FPS-i hansı komponentlər artırır?

Ən çox təsir edən komponentlər:

• Videokart (GPU)

• Prosessor (CPU)

• Operativ yaddaş (RAM)

• Oyun ayarları

• Ekran icazəsi (1080p, 1440p, 4K)

SSD oyunların daha sürətli açılmasına kömək etsə də, FPS-i birbaşa artırmır.

---

FPS-i necə artırmaq olar?

Əgər FPS aşağıdırsa:

• Qrafik ayarlarını optimallaşdırın.

• DLSS və ya FSR texnologiyasından istifadə edin.

• Videokart sürücülərini yeniləyin.

• Arxa planda işləyən lazımsız proqramları bağlayın.

• Temperaturun yüksək olmadığını yoxlayın.

• Daha güclü videokart və ya prosessora keçməyi nəzərdən keçirin.

---

Hansı FPS sizin üçün daha uyğundur?

60 FPS seçin, əgər:

• Hekayə əsaslı oyunlar oynayırsınız.

• 60 Hz monitor istifadə edirsiniz.

• Sabit və rahat oyun təcrübəsi istəyirsiniz.

---

144 FPS seçin, əgər:

• Counter-Strike 2, Valorant və digər rəqabətli oyunlar oynayırsınız.

• 144 Hz və ya 165 Hz monitorunuz var.

• Daha axıcı görüntü və aşağı gecikmə istəyirsiniz.

---

240 FPS seçin, əgər:

• Peşəkar və ya yüksək səviyyədə rəqabətli oyun oynayırsınız.

• 240 Hz monitor istifadə edirsiniz.

• Sisteminiz bu FPS-i sabit şəkildə təmin edə bilir.

---

iComp texniki komandası

FPS oyun təcrübəsinə birbaşa təsir edən ən vacib göstəricilərdən biridir. Lakin təkcə yüksək FPS kifayət deyil. Monitorun yenilənmə tezliyi, sistemin balansı və oyun növü də eyni dərəcədə vacibdir.

Əksər istifadəçilər üçün 60 FPS rahat oyun təcrübəsi təqdim edir. Rəqabətli oyunlarla məşğul olanlar üçün isə 144 FPS həm axıcılıq, həm də reaksiya baxımından nəzərəçarpacaq üstünlük verir.

240 FPS isə əsasən yüksək Hz monitor istifadə edən və maksimum performans əldə etmək istəyən oyunçular üçün məntiqli seçimdir.

Ən yaxşı nəticəni əldə etmək üçün videokart, prosessor, RAM və monitor bir-birinə uyğun seçilməlidir. Balanslı sistem həm yüksək FPS təmin edir, həm də oyunlardan maksimum zövq almağa imkan yaradır.