Noutbuk prosessorları: Intel Core, Core Ultra, Ryzen və Apple M arasında fərq nədir
Prosessorun adında alışdan əvvəl bilməli olduğunuz hər şey yazılıb: sinif, nəsil və hansı tip noutbuk üçün nəzərdə tutulduğu. Bu adları necə oxumaq lazımdır və iComp kataloqundakı noutbuklar arasından lazımsız imkanlara artıq pul vermədən necə seçmək olar, aşağıda izah edirik.

Niyə noutbuk prosessoru masaüstü kimi işləmir
İlk öncə alışdan sonrakı məyusluqların əksəriyyətini izah edən bir faktla başlayaq. Eyni prosessorlu iki noutbuk nəzərəçarpacaq dərəcədə fərqli sürətlə işləyə bilər və bu normaldır.
Səbəb istilikdir. Prosessor istiliyi ötürə bildiyi müddətdə vəd olunan məhsuldarlığı verir. Bir kiçik ventilyatoru olan nazik korpusda o, tez bir zamanda hədd temperatura çatır və qızmamaq üçün tezliyi aşağı salır. İki ventilyatoru və geniş istilik boruları sistemi olan daha qalın korpusda isə eyni prosessor yüksək tezliyi daha uzun saxlayır. Buna görə də eyni çip nazik ultrabukda və oyun noutbukunda fərqli davranır.
İkinci amil qidalanma rejimidir. Prosessorun neçə vatt sərf edə biləcəyini noutbuk istehsalçısı özü müəyyən edir. Bundan həm sürət, həm batareya ömrü, həm də ventilyatorların səsi asılıdır.
Praktik nəticə sadədir: prosessorun adı sinfi və nəsli bildirir, lakin konkret korpusda konkret sürət vəd etmir. Ona görə üçlüyə birlikdə baxmaq lazımdır: prosessor, noutbukun tipi və soyutma sistemi.
Intel prosessorunun adı necə oxunur
Ad bir neçə hissədən ibarətdir və hər biri öz sualına cavab verir.
Ailə, sinif və model nömrəsi
Birinci hissə ailədir: Core və ya Core Ultra. İkinci hissə ailə daxilindəki sinifdir: 3, 5, 7 və ya 9. Rəqəm nə qədər böyükdürsə, nüvə sayı və məhsuldarlıq həddi də bir o qədər yüksəkdir. Üçüncü hissə bir neçə rəqəmli model nömrəsidir: o, nəsli və modelin həmin nəsil daxilindəki yerini göstərir. Nəsil nə qədər yenidirsə, eyni sürətdə çip bir o qədər az enerji sərf edir. Dördüncü hissə sondakı hərfdir, onu ayrıca bölmədə açırıq.
Müqayisənin əsas qaydası: model nömrəsi yalnız eyni nəsil daxilində məna daşıyır. Yeni nəslin 5-ci sinif prosessoru üç il əvvəlki nəslin 7-ci sinif prosessorundan sürətli ola bilər, baxmayaraq ki, sinif rəqəmi daha kiçikdir.
Köhnə i hərfi və yeni adlar
Uzun illər prosessorlar Core i3, Core i5, Core i7 və Core i9 adlanırdı. Sonra i hərfi çıxarıldı və Core 3, Core 5, Core 7 şəklində adlar yarandı. Bunlar fərqli xətlər deyil və satıcının səhvi də deyil: eyni sinfin köhnə və yeni yazılışıdır. Vitrində hal-hazırda hər iki variant yan-yana durur.
Core Ultra və X prefiksi
Adi Core xətti ilə paralel olaraq eyni 5, 7 və 9 siniflərinə malik Core Ultra xətti var. Bu, daha yeni platformadır: daxili qrafikası daha güclüdür, üstəlik süni intellektlə bağlı hesablamalar üçün əsas nüvələri boşaldan ayrıca blok əlavə olunub. Yüksək konfiqurasiyalarda ada X prefiksi gəlir, məsələn Core Ultra X7 və ya X9. Bu, ən güclü daxili qrafikaya və daha çox nüvəyə malik, ayrıca videokart olmadan ağır işlərə hesablanmış modelləri bildirir.
Bir cümlədə desək: Core universal xətdir, Core Ultra daha yeni və texnoloji xətdir, onun daxilindəki X prefiksi isə zirvəni qeyd edir.
Addakı son hərflər: U, H və HX
Sondakı hərf bəzən sinif rəqəmindən də çox şey deyir, çünki çipin nə qədər enerji sərf edəcəyini və hansı korpusda duracağını məhz o müəyyən edir.
- U – enerjiyə qənaətli modellər. Onlar nazik və yüngül noutbuklarda olur, az qızır, batareyadan uzun işləyir və demək olar ki, səs salmır. Sənədlər, brauzer, poçt, onlayn görüşlər və dərslər üçün bu kifayətdir. Uzunmüddətli ağır yükdə belə prosessor daha isti modellərə uduzur və bu, onun quruluşunda nəzərdə tutulub.
- H – məhsuldar modellər. Nüvə sayı çox, güc həddi yüksəkdir, amma korpusa tam dəyərli soyutma sistemi lazımdır, yəni noutbuk daha qalın və ağır olur, batareya ömrü isə nəzərəçarpacaq dərəcədə qısalır. Oyunlar, video montajı, kodla iş və ağır proqramlar üçün seçim budur.
- HX – mobil xəttin zirvəsi. Əslində noutbuk üçün uyğunlaşdırılmış masaüstü həlləridir. Onları iri oyun modellərinə və mobil iş stansiyalarına qoyurlar, burada maksimum sürət vacibdir, çəki və batareya ömrü isə ikinci plandadır.
Bir incəlik var: Intel-in aktual nəsillərində eyni sinif daxilində H hərfi daha çox nüvəli modelləri bildirir, ona görə hərfsiz model ilə
H modeli arasında fərq ciddi ola bilər. Buna görə iki konkret noutbuku müqayisə edərkən yalnız hərfə yox, xüsusiyyətlərdəki nüvə sayına da baxın.
Praktik oriyentir belədir: yüngüllük və uzun batareya ömrü lazımdırsa, U hərfli və ya hərfsiz modelləri götürün. Ağır tapşırıqlarda sürət lazımdırsa, H axtarın, maksimum üçün isə HX, çəkini, səsi və daha qısa batareya ömrünü əvvəlcədən qəbul edərək.
AMD Ryzen prosessorunun adı necə oxunur
AMD-də məntiq oxşardır və bu, müqayisəni asanlaşdırır.
Sinif Ryzen sözündən sonrakı rəqəmlə göstərilir: 3, 5, 7 və ya 9. Intel ilə uyğunluq sürətə görə yox, səviyyəyə görədir: Ryzen 5 Intel-in 5-ci sinfi ilə, Ryzen 7 isə 7-ci sinfi ilə rəqabət aparır. Sonra model nömrəsi gəlir, onun ilk rəqəmi nəsli, qalanları isə modelin həmin nəsildəki yerini göstərir. Sonda hərf dayanır və o, eyni prinsiplə işləyir: nazik korpuslar üçün qənaətli, güclü noutbuklar üçün məhsuldar modellər.
Ayrıca Ryzen AI xətti var. Bunlar süni intellektlə bağlı hesablamalar üçün daxili bloku olan prosessorlardır, yəni Intel-dəki Core Ultra xəttinin qarşılığıdır. Yüksək variantlarda Max işarəsinə rast gəlinir, o, ən məhsuldar daxili qrafikaya malik modelləri bildirir.
Intel yoxsa AMD sualının universal cavabı yoxdur. Bir nəsildə bir platforma, növbəti nəsildə digəri qabağa çıxır, üstəlik tapşırıqdan asılı olaraq fərqli: bir yerdə çoxnüvəli məhsuldarlıq, başqa yerdə daxili qrafika, başqa yerdə batareya ömrü önə keçir. Düzgün yanaşma brendləri yox, eyni sinifdən olan və oxşar soyutma sisteminə malik konkret noutbukları müqayisə etməkdir.
Apple M prosessorları
Apple-ın öz arxitekturası və öz ad sistemi var: M hərfi və nəsil nömrəsi, nəsil daxilində isə baza versiyadan Pro və Max adlanan daha məhsuldar variantlara doğru pillələr.
Əsas xüsusiyyət budur ki, prosessor, qrafika və yaddaş nəzarətçisi bir çipdə toplanıb, yaddaş isə yanında lehimlənib və bütün bloklar üçün ümumidir. Bundan iki nəticə çıxır. Birincisi, yüksək enerji səmərəliliyi, yəni uzun batareya ömrü və yük altında belə səssiz iş. İkincisi, yaddaşın həcmi alış zamanı bir dəfə seçilir və sonradan artırılmır, ona görə ona qənaət etmək düzgün deyil.
Belə noutbuku seçərkən Intel və AMD ilə rəqəm müqayisəsinə yox, işlədiyiniz proqramların uyğunluğuna və ekosistemə baxın: qalan texnika və iş fayllarınız artıq orada yerləşirsə, keçid rahat olur, yoxdursa, lazımi proqramları əvvəlcədən yoxlamaq lazımdır.
Qualcomm prosessorlu noutbuklar
Satışda Qualcomm prosessorlu Windows noutbuklarına da rast gəlinir. Onların arxitekturası smartfonlardakı kimidir, əsas üstünlüyü isə çox uzun batareya ömrü, səssiz və sərin işdir.
Əks tərəfi proqram uyğunluğudur. Bəzi tətbiqlər adi arxitektura üçün yazılıb və uyğunluq qatı vasitəsilə, yəni daha yavaş işləyir, ayrı-ayrı ixtisaslaşmış proqramlar, periferiya sürücüləri və köhnə korporativ tətbiqlər isə ümumiyyətlə işləməyə bilər. Brauzer, ofis işi və dərslər üçün bu problem deyil, spesifik peşəkar proqramlar üçün isə risk var.
Qayda sadədir: işinizdə hər gün istifadə etdiyiniz proqramlar varsa, uyğunluğu alışdan sonra yox, alışdan əvvəl yoxlayın.
Büdcə prosessorları: nəyə çatır
Aşağı seqmentdə Celeron və Core-un kiçik sinifləri dayanır. Güclü tərəfi qiymət və az istilik, zəif tərəfi isə gələcəyə ehtiyat payının olmamasıdır.
Belə noutbuk mətnlər, kiçik həcmli cədvəllər, poçt, bir neçə tablı brauzer və onlayn dərslər üçün bəs edir. Şagird üçün, ailədə ikinci noutbuk kimi və ya ağır tapşırıqların olmadığı iş yeri üçün bu, məntiqli alışdır.
Problemlər proqramların sayı artanda başlayır. Onlarla tab, yanında açıq mesencer və video zəng, iri cədvəllərlə iş, hətta sadə video montajı, qrafik redaktorlar – bunların hamısında büdcə prosessoru tavana dirənir və nə yaddaş əlavə etmək, nə də diski dəyişmək vəziyyəti xilas etmir.
Qayda belədir: noutbuk bir neçə ilə alınırsa və yük zamanla artacaqsa, 5-ci sinifdən başlamaq lazımdır. Kiçik və orta sinif arasındakı qiymət fərqi, cihazı vaxtından əvvəl dəyişməməklə özünü doğruldur.
Nüvələr, axınlar, tezlik, keş və daxili qrafika
Sinif və hərf müəyyən olunandan sonra xüsusiyyətlərdəki qalan rəqəmləri başa düşmək qalır.
- Nüvələr və axınlar. Nüvə hesablamaları yerinə yetirir, axın isə nüvə daxilindəki məntiqi iş vahididir. Müasir mobil prosessorlarda nüvələr eyni deyil: bir hissəsi məhsuldarlıq, bir hissəsi qənaət üçündür və sistem tapşırıqları özü bölüşdürür. Məhsuldar nüvələr nə qədər çoxdursa, paralel işləyə bilən tapşırıqlar bir o qədər yaxşı gedir: layihələrin yığılması, video emalı, virtual maşınlar. Ofis işi və dərslər üçün səkkiz və on altı nüvə arasındakı fərq praktiki olaraq hiss olunmur.
- Tezlik. Pik tezlik xüsusiyyətlərdə göstərilir, amma noutbukda o, yalnız temperatur imkan verdiyi müddətdə saxlanılır. Ona görə soyutmanın necə olduğu bilinmədən tezlik rəqəmi real sürət haqqında az şey deyir.
- Keş. Prosessorun daxilindəki sürətli yaddaş. Həcmin böyük olması ağır iş ssenarilərində kömək edir, lakin eyni sinifdən olan iki model arasında seçim bu parametrə görə edilmir.
- Daxili qrafika. O, demək olar ki, bütün mobil prosessorlarda var və ayrıca videokart olmayanda təsvirə cavabdehdir. Müasir daxili qrafika filmlər, ofis tapşırıqları, sadə foto emalı və tələbkar olmayan oyunlar üçün kifayətdir. Yüksək parametrlərdə müasir oyunlar, ağır montaj və 3D üçün isə diskret videokart lazımdır, belə modellər oyun noutbukları bölməsindədir.
Prosessor tək işləmir
Alışda ən çox buraxılan səhv belə görünür: insan noutbuku prosessora görə seçir, qalanını isə qalıq prinsipi ilə götürür. Nəticədə güclü çipli cihaz ləngiyir.
Operativ yaddaş eyni anda açıq saxlaya biləcəyiniz proqramların sayını məhdudlaşdırır. Prosessor onun çatışmazlığını əvəz etmir, nazik noutbuklarda isə yaddaş çox vaxt plataya lehimlənir və artırılmır, ona görə həcm bir dəfəyə, ehtiyatla seçilir. Yaddaş növlərinin bir-birindən nə ilə fərqləndiyi barədə bloqumuzda ayrıca məqalə var.
Yaddaş daşıyıcısı sistemin açılma və faylların yüklənmə sürətini müəyyən edir. Müasir SSD ilə köhnə həll arasındakı fərq gündəlik işdə qonşu prosessor sinifləri arasındakı fərqdən daha çox hiss olunur.
Soyutma sistemi prosessorun yüksək tezliyi nə qədər saxlayacağını müəyyən edir. Məhz buna görə nazik korpusda yuxarı sinif çip çox vaxt açılmır və qiymət fərqi boşa gedir.
Diskret videokart oyunlar, montaj və 3D üçün lazımdır. Qalan tapşırıqlarda daxili qrafika bəs edir, pulu isə yaddaşa və ya daha keyfiyyətli ekrana yönəltmək daha məntiqlidir.
Nəticə: konfiqurasiya balanslı seçilməlidir. Yaxşı yaddaş həcmi və sürətli diski olan orta sinif prosessor, real işdə minimum yaddaşlı nazik korpusdakı yuxarı sinif çipi qabaqlayır.
Tapşırığınız üçün hansı prosessor lazımdır
Ofis, təhsil və internet
5-ci sinif, qənaətli hərfli model kifayətdir. Belə noutbuk səssiz, yüngül olur və batareyadan uzun işləyir. Burada prosessordan daha vacib olan operativ yaddaşın həcmidir, çünki eyni anda neçə tab və proqram saxlaya biləcəyinizi məhz o müəyyən edir.
Proqramlaşdırma və virtual maşınlar
Burada yük tamam başqadır. Layihənin yığılması və kodun indeksləşdirilməsi bütün nüvələri eyni anda yükləyir, ona görə 7-ci sinif və ya H hərfli məhsuldar seriya vaxta ciddi qənaət verir. Konteynerlərin və virtual maşınların işə salınması isə təkcə nüvələrə yox, yaddaşa da dirənir: bu, yaddaşa qənaət etməyin olmadığı ssenaridir. Eyni anda bir neçə inkişaf mühiti ilə işləyirsinizsə, yuxarı siniflərə və normal soyutma sistemi olan modellərə baxın, əks halda prosessor uzun yük altında tezliyi aşağı salacaq. İnkişaf üçün daxili qrafika adətən bəs edir, ayrıca videokart yalnız maşın öyrənməsi və qrafik tapşırıqlar üçün lazımdır.
Dizayn, video və 3D
H hərfli məhsuldar prosessor ilə diskret videokartın birləşməsi lazımdır. Montaj və render həm nüvələrdən, həm qrafik sürətləndiricidən istifadə edir, böyük yaddaş həcmi isə ağır layihələrlə ləngimədən işləməyə imkan verir.
Oyunlar
Oyunlarda əsas işi videokart görür, lakin zəif prosessor onun imkanlarını məhdudlaşdırır və kadr tezliyini aşağı salır. Məntiqli balans H hərfli 5-ci və ya 7-ci sinif prosessorla uyğun videokartın cütlüyüdür. Hazır konfiqurasiyalar oyun noutbukları bölməsində toplanıb.

Seçimdə tez-tez buraxılan səhvlər
- Yalnız sinif rəqəminə baxmaq. Keçmiş nəsillərin 7-ci sinfi çox vaxt aktual nəslin 5-ci sinfindən geri qalır, ona görə nəsli nəzərə almadan modelləri bir rəqəmə görə müqayisə etmək mənasızdır.
- Sondakı hərfi nəzərə almamaq. Ağır tapşırıqlarda bu, ən baha başa gələn səhvdir: qənaətli seriyalı noutbuk xüsusiyyətlərdə inandırıcı görünür, amma uzun yük altında eyni sinfin məhsuldar seriyasından nəzərəçarpacaq dərəcədə yavaş işləyir.
- Fərqli platformaların model nömrələrini müqayisə etmək. Intel və AMD adlarındakı rəqəmlər bir-biri ilə uzlaşmır, onlar yalnız öz xətti daxilində məna daşıyır.
- Nazik korpusa yuxarı sinif prosessor almaq. Soyutma belə çipə hesablanmayıbsa, o, tezliyi aşağı salacaq və artıq ödəniş işdə heç bir fayda verməyəcək.
- Prosessor naminə yaddaşa qənaət etmək. Nazik noutbuklarda yaddaş çox vaxt artırılmır və qərarı sonradan düzəltmək mümkün olmur.
- Proqramların uyğunluğunu yoxlamamaq. Bu, adi arxitekturadan fərqli çiplərə aiddir: əvvəlcə iş proqramlarını yoxlayırıq, sonra alırıq.
Tez-tez verilən suallar
Intel yoxsa AMD daha yaxşıdır?
Universal cavab yoxdur: bir nəsildə bir platforma, növbəti nəsildə digəri qabağa çıxır, üstəlik tapşırıqdan asılı olaraq fərqli. Brendləri yox, eyni sinifdən və oxşar soyutma sistemli konkret noutbukları müqayisə etmək lazımdır.
Core Ultra adi Core-dan nə ilə fərqlənir?
Bu, daha güclü daxili qrafikası və süni intellektlə bağlı hesablamalar üçün ayrıca bloku olan daha yeni platformadır. Gündəlik işdə fərq ilk növbədə batareya ömründə və daxili qrafika ilə işdə hiss olunur.
Addakı H hərfi nə deməkdir?
Bu, yüksək enerji sərfiyyatlı və bir qayda olaraq daha çox nüvəli məhsuldar seriyadır. Belə prosessorları tam dəyərli soyutması olan noutbuklara qoyurlar, onlar ağır tapşırıqlarda daha sürətlidir, amma daha ağırdır və batareyadan az işləyir.
Təhsil və ofis üçün neçə nüvə lazımdır?
Aktual nəslin 5-ci sinif prosessoru kifayətdir. Belə tapşırıqlarda dar yer nüvə sayı yox, operativ yaddaşın həcmi olur.
Keçən nəsil prosessorlu noutbuk almağa dəyərmi?
Çox vaxt dəyər. Qonşu nəsillər arasındakı fərq gündəlik işdə böyük deyil və böyük yaddaşlı keçən nəsil model, minimum konfiqurasiyalı yenilikdən adətən sərfəlidir.
iComp-dan noutbuk almaq
Yuxarıda danışılan bütün prosessor sinifləri iComp kataloqunda təmsil olunub: təhsil və ofis üçün səssiz noutbuklar, proqramlaşdırma və montaj üçün məhsuldar seriyalar, diskret qrafikalı oyun konfiqurasiyaları. Texnika yeni və orijinaldır, lazımi konfiqurasiyanın mövcudluğunu sifarişdən əvvəl məsləhətçi təsdiqləyəcək.
Noutbuku ünvana çatdırılma ilə sifariş etmək və ya Bakıdakı mağazadan götürmək olar, orada seçdiyiniz modelləri yan-yana müqayisə etmək rahatdır. Bütün texnika rəsmi zəmanətlə satılır, ödəniş birdəfəlik və ya hissə-hissə ola bilər.
Bizimlə əlaqə saxlayın: +994 (70) 244 47 47, +994 (12) 598 27 47
Endirimli məhsullar
Kompüter Hissələri
Server aksesuarları
Ticarət Avadanlıqları
UPS
Smartboard
Nəzarət kameraları
Smart Home