Noutbuk üçün adapter necə seçilir: gərginlik, cərəyan, konnektor

Noutbuk adapteri noutbukun öz qida blokunun etiketində göstərilən üç parametrə görə seçilir. Çıxış gərginliyi (V) öz adapterinizdəki ilə eyni olmalı, cərəyan şiddəti (A) ondan az olmamalı, konnektor isə forma və diametrlərinə görə uyğun gəlməlidir. Məqalədə bu rəqəmləri haradan tapmağı, hansı parametrləri dəyişməyin mümkün olduğunu və alıcıların ən çox nədə səhv etdiyini izah edirik.

Qısaca: əsas məqamlar bir dəqiqəyə

• Gərginlik (V) noutbukun öz qida blokundakı ilə eyni olmalıdır. 19 və 19,5 V-luq bloklar adətən bir-birini əvəz edir, 19 və 15 V-luq blokları isə bir-birinin yerinə işlətmək olmaz.
• Cərəyan şiddəti (A) öz adapterinizdəkinə bərabər və ya ondan çox olmalıdır. Noutbuk özünə lazım olan qədər cərəyan götürür.
• Güc (Vt) öz adapterinizin gücündən aşağı olmamalıdır. 65 Vt əvəzinə 90 Vt-lıq blok qoşmaq olar, 65 Vt əvəzinə 45 Vt-lıq blok qoşmaq isə olmaz.
• Konnektor eyni tipdə, eyni xarici və daxili diametrlərdə olmalıdır. Öz ştekkerinizdə mərkəzi kontakt varsa, o, yeni ştekkerdə də olmalıdır.
• USB-C şarj cihazı Power Delivery-ni dəstəkləməli və dəstdəki şarj cihazından az güc verməməlidir.

Öz adapterinizin parametrlərinə haradan baxmaq olar

Lazımi rəqəmlər üç yerdə göstərilir və seçim üçün onlardan hər hansı biri kifayətdir.

1. Köhnə adapterin etiketi. Orada OUTPUT (çıxış) sətrini tapın, məsələn, «OUTPUT: 19V ⎓ 3.42A». Birinci rəqəm gərginliyi, ikinci rəqəm cərəyan şiddətini bildirir, ⎓ işarəsi isə sabit cərəyan deməkdir.
2. Noutbukun altındakı yapışqan etiket. İstehsalçı modelin adının yanında qidalanma tələblərini eyni şəkildə yazır: «19V ⎓ 3.42A».
3. Modelin tam adı. Belə adlara misal: ASUS X515EA və ya Lenovo IdeaPad 3 15ITL6. Modelin adına görə qida blokunun xüsusiyyətlərini istehsalçının saytındakı dəstək bölməsində tapmaq olar.

INPUT sətri (100–240V ~ 50/60Hz) blokun özünün qoşulduğu şəbəkəni təsvir edir. Seçim zamanı bu sətri nəzərə almamaq olar: müasir adapterlərdə o eynidir və adi 220 V-luq rozetka üçün nəzərdə tutulub.

Gərginlik: öz adapterinizdəki ilə eyni olmalıdır

Çıxış gərginliyi nə artırmaq, nə də azaltmaq mümkün olmayan yeganə parametrdir. Noutbukların əksəriyyəti 19–20 V ilə işləyir, yığcam modellərə isə 12–15 V kifayət edir.

• Lazım olandan yüksək gərginlik ana platadakı qidalanma dövrəsini həddindən artıq yükləyir. Ən yaxşı halda mühafizə işə düşür və noutbuk açılmır, ən pis halda isə təmir lazım olur.
• Lazım olandan aşağı gərginlik texnikaya zərər vurmur, lakin noutbuk qeyri-sabit işləyir, batareya isə ya yavaş dolur, ya da heç dolmur.

0,5 V həddində fərqə yol vermək olar: 19,5 V-luq adapter adətən 19 V-luq noutbuka uyğun gəlir və əksinə. Bu, müxtəlif istehsalçıların blokları arasında normal fərqdir. 1 V və daha böyük fərqə isə yol verməmək daha yaxşıdır.

Cərəyan şiddəti və güc: öz adapterinizdəkindən az olmamalıdır

Etiketdəki cərəyan şiddəti qida blokunun noutbuka «zorla ötürdüyü» cərəyanı yox, onun verə biləcəyi maksimumu göstərir. Buna görə də cərəyan ehtiyatı olan adapter təhlükəsizdir: qurğu özünə lazım olan qədərini götürür.

Öz adapterinizdən zəif olan adapter isə, əksinə, imkanlarının həddində işləyir. O, həddindən artıq qızır, yük altında batareya şarj cihazı qoşulu olsa belə boşalır, blokun özünün xidmət müddəti isə qısalır.

Güc sadə hesablanır: gərginliyi cərəyan şiddətinə vurmaq lazımdır. 19 V və 3,42 A-lıq blok 65 Vt verir. Etiketdə yalnız volt və vatt göstərilibsə, cərəyan bölmə yolu ilə tapılır: 90 Vt ÷ 19 V ≈ 4,74 A.

Etiketlərdə ən çox bu qiymətlərə rast gəlinir:

• 19 V və 2,37 A 45 Vt verir. Belə bloklar ultrabuklarla və yığcam modellərlə birlikdə gəlir.
• 19 V və 3,42 A 65 Vt verir. Bu, 14–15,6 düymlük ekranı olan ofis və ev noutbuklarının tipik blokudur.
• 19,5 V və 3,34 A 65 Vt verir. Belə markalanma iş və təhsil üçün nəzərdə tutulan Dell noutbuklarına xasdır.
• 20 V və 3,25 A 65 Vt verir. IdeaPad və ThinkPad seriyaları üçün Lenovo adapterləri belə markalanır.
• 19 V və 4,74 A 90 Vt verir. Bu variant diskret videokartı olan modellər üçün nəzərdə tutulub.
• 20 V və 4,5 A 90 Vt verir. Diskret qrafikası olan Lenovo noutbukları belə qidalanır.
• 19,5 V və 6,15 A 120 Vt verir. Bu güc başlanğıc səviyyəli oyun noutbuklarına kifayət edir.
• 20 V və 6,75 A 135 Vt verir. Belə bloklar Lenovo-nun oyun modellərinə və mobil iş stansiyalarına lazımdır.
• 19 V və 9,5 A 180 Vt verir. Bu blok güclü videokartı olan oyun noutbuklarını qidalandırır.

Bir pillə güc ehtiyatı, məsələn, 65 Vt əvəzinə 90 Vt, məqsədəuyğundur. Həddən artıq güclü blok noutbuka zərər vurmur, lakin o, daha iri, daha ağır və daha bahadır.

Konnektor: forma, diametrlər və mərkəzi kontakt

Ən asan səhv konnektorda edilir: volt və amperə görə adapter uyğun gəlir, ştekker isə yuvaya girmir. Dairəvi ştekkerin «×» işarəsi ilə yazılan iki ölçüsü var: xarici və daxili diametr. 5,5×2,5 mm yazısı eni 5,5 mm, dəliyi isə 2,5 mm olan borucuq deməkdir.

Populyar brendlərdə ən çox bu konnektorlara rast gəlinir:

• Asus 5,5×2,5 mm, 4,0×1,35 mm və 3,0×1,1 mm ştekkerlərdən istifadə edir.
• Acer 5,5×1,7 mm və 3,0×1,1 mm ştekkerlərdən istifadə edir.
• HP mərkəzi kontaktlı 7,4×5,0 mm və 4,5×3,0 mm ştekkerlərdən istifadə edir.
• Dell mərkəzi kontaktlı 7,4×5,0 mm və 4,5×3,0 mm ştekkerlərdən istifadə edir.
• Lenovo kontaktlı 7,9×5,5 mm dairəvi ştekkerdən, düzbucaqlı Slim Tip-dən və 4,0×1,7 mm nazik ştekkerdən istifadə edir.
• Apple MagSafe, MagSafe 2 və MagSafe 3 maqnit konnektorlarından, həmçinin USB-C-dən istifadə edir.
• Samsung kontaktlı 5,5×3,0 mm və 3,0×1,1 mm ştekkerlərdən istifadə edir.
• Toshiba 5,5×2,5 mm ştekkerdən istifadə edir.
• Sony mərkəzi kontaktlı 6,5×4,4 mm ştekkerdən istifadə edir.

Siyahı mövcud olan bütün variantları yox, geniş yayılmış variantları göstərir. Bir brenddə müxtəlif illərdə üç-dörd tip ştekkerə rast gəlinir, buna görə də konnektoru noutbukun konkret modelinə görə yoxlamaq lazımdır.

Alıcılar ən çox üç detalda səhv edirlər:

• 5,5×2,5 və 5,5×1,7 mm ştekkerlər eyni görünür. Birinci ölçü Asus adapterləri üçün, ikinci ölçü isə Acer blokları üçün tipikdir. Daxili diametri fərqli olan ştekker ya yuvaya girmir, ya da girir, amma laxlayır, qığılcım verir və qızır.
• Mərkəzi kontakt gözəllik üçün deyil. Dell və HP-də noutbuk ştekkerin ortasındakı nazik iynə vasitəsilə qida blokunun gücünü tanıyır. Dell noutbuku bloku tanımadıqda şəbəkədən işləyir, lakin batareyanı doldurmur və məhsuldarlığı azaldır, buna görə də Dell üçün adapteri dəqiq öz modelinizə görə seçmək lazımdır.
• Ştekkerin forması düz və L şəkilli olur. Forma uyğunluğa təsir etmir, lakin L şəkilli ştekker korpusdan az çıxır və dibindən daha nadir hallarda sınır.

Köhnə qida bloku yoxdursa, yuvanı ştangenpərgarla ölçün və ya mağazanın menecerinə noutbukun tam modelini deyin.

USB-C ilə şarj olunan noutbuklar

USB-C şarj cihazı volt və amperə görə yox, vattla ölçülən gücə görə seçilir. Gərginliyi blok və noutbuk Power Delivery (PD) protokolu ilə özləri razılaşdırır: şarj cihazı qurğunun tələbindən asılı olaraq 5, 9, 15 və ya 20 V verir.

Almazdan əvvəl üç şərti yoxlayın:

• Noutbukun portu qidalanma qəbul etməlidir. Hər USB-C portu noutbuku şarj edə bilmir. Lazımi portun yanında adətən ştepsel, batareya və ya Thunderbolt nişanı, yaxud PD yazısı olur.
• Güc dəstdəkindən aşağı olmamalıdır. Qutuda 65 Vt-lıq blok var idisə, 65 Vt-lıq və ya daha güclü şarj cihazı alın. 20–30 Vt-lıq smartfon şarj cihazından noutbuk ya dolmur, ya da yalnız söndürülmüş vəziyyətdə dolur.
• Kabel bu güc üçün nəzərdə tutulmalıdır. Adi USB-C kabeli 60 Vt-a qədər güc ötürür, 100 Vt və daha çox üçün isə elektron markalanması olan 5 A-lıq kabel lazımdır.

PD standartı 3.0 versiyasına qədər 100 Vt güclə məhdudlaşır, 3.1 versiyası isə həddi 240 Vt-a qaldırır. 180–330 Vt-lıq bloku olan oyun noutbuklarına bu çox vaxt azlıq edir: USB-C ilə onlar yavaş dolur, oyunlarda isə batareya onsuz da sərf olunur. Belə noutbuklar üçün dairəvi və ya firma ştekkerli standart adapter əsas olaraq qalır.

Orijinal, uyğun, yoxsa universal

• Orijinal adapteri noutbukun istehsalçısı buraxır. Noutbuk zəmanətdədirsə və ya bu, şarj cihazını tanıyan Dell, yaxud HP modelidirsə, onu seçin. Orijinalın iki mənfi cəhəti var: o, daha bahadır və köhnə modellər üçün onu tapmaq daha çətindir.
• Uyğun adapteri kənar istehsalçı konkret gərginlik, cərəyan və konnektor üçün buraxır. Orijinal istehsaldan çıxarıldıqda və ya əsassız baha olduqda o, yerinə düşür. Parametrlərin dəqiq uyğunluğunu, həddindən artıq qızmadan və qısaqapanmadan mühafizəni, həmçinin satıcının zəmanətini yoxlayın.
• Universal adapter dəyişdirilən ştekkerlər dəsti və gərginlik dəyişdiricisi ilə təchiz olunur. Evdə və ya ofisdə bir neçə müxtəlif noutbuk olduqda o, rahatdır. Onda gərginlik əl ilə təyin edilir və dəyişdiricidə edilən səhv texnika üçün təhlükəlidir.

Keyfiyyətli uyğun adapter orijinaldan pis işləmir. Markalanması və zəmanəti olmayan adsız bloklar isə risklidir: onlarda mühafizəyə və filtrləməyə qənaət edilir, yük altında gərginlik «oynayır». Belə blokun dolayı əlaməti 90 Vt və daha yüksək güc göstərildiyi halda şübhəli dərəcədə yüngül olmasıdır.

Noutbuk üçün adapter necə seçilir: 5 addım

1. Noutbukun modelini qeyd edin. Tam ad korpusun altındakı etiketdə və ya sistemin xüsusiyyətlərində göstərilir.
2. Çıxış parametrlərini tapın. Volt və amper köhnə blokdakı OUTPUT sətrində və ya noutbukun altında, modelin adının yanındakı markalanmada göstərilir.
3. Konnektoru müəyyən edin. Onun tipini, xarici və daxili diametrini, mərkəzi kontaktın olub-olmadığını bilməlisiniz. USB-C üçün dəstdəki şarj cihazının gücünü bilmək kifayətdir.
4. Parametrləri məhsulun xüsusiyyətləri ilə müqayisə edin. Gərginlik eyni olmalı, cərəyan və güc öz adapterinizdəkinə bərabər və ya ondan yüksək olmalı, konnektor isə eyni olmalıdır. iComp kataloqunda noutbuk adapterləri bu məlumatları birbaşa adında daşıyır, məsələn, «19V 3.42A (5.5x2.5)».
5. Dəsti və zəmanəti yoxlayın. Şəbəkə kabeli üçkontaktlı («yonca») və ikikontaktlı («səkkiz») olur. Kabel ayrıca satılırsa, eyni yuvası olan köhnə blokun kabeli yarayır.

Adapterin uyğun gəlmədiyini göstərən əlamətlər

Alışdan sonra bu əlamətlərdən birini hiss etsəniz, bloku noutbukdan ayırın və parametrləri yenidən yoxlayın:

• batareya dolmur və ya şarj cihazı qoşulu olduğu halda enerjisi azalır;
• sistem adapterin gücünün az olduğunu və ya tanınmadığını bildirir;
• blok o qədər qızır ki, onu əldə saxlamaq çətin olur;
• ştekker yuvada boş oturur və kabel tərpəndikdə şarj kəsilir;
• noutbuk yük altında, məsələn, oyunlarda və ya renderinq zamanı sönür.

Əks vəziyyət də olur: parametrlər uyğundur, adapter sazdır, amma şarj yenə də getmir. Onda səbəb qidalanma yuvasında və ya köhnəlmiş akkumulyatordadır və bu halda yeni blok kömək etməyəcək: yeni noutbuk batareyası və ya yuvanın təmiri lazım olacaq.

Bakıda noutbuk adapterini haradan almaq olar

iComp kataloqunda qida blokları və noutbuk adapterləri brendlər üzrə düzülüb, gərginlik, cərəyan şiddəti və ştekkerin ölçüsü isə birbaşa məhsulun adına çıxarılıb. Bu məlumatları köhnə blokun etiketi ilə bir dəqiqəyə tutuşdurmaq olar.

Mağaza Bakıda, Bülbül prospekti 58D ünvanında yerləşir. Saytdakı istənilən məhsula canlı baxıb yerindəcə almaq olar, bütün texnikaya isə rəsmi zəmanət verilir.

Sifarişi Azərbaycan üzrə çatdırılma ilə saytda da rəsmiləşdirmək olar. Bakı üzrə 200 AZN-dən yuxarı sifarişlər pulsuz çatdırılır, daha az məbləğli sifarişlər üçün isə çatdırılma haqqı menecerlə razılaşdırılır. Alışın pulunu mağazada və ya sifarişi təhvil alarkən ödəmək olar.

Parametrlərə əmin deyilsinizsə, bizimlə telefonla və ya WhatsApp-da əlaqə saxlayın: +994 (70) 244 47 47, +994 (12) 598 27 47. Menecer uyğun bloku seçməyə kömək edəcək.

Suallar və cavablar

Daha güclü adapterdən istifadə etmək olarmı?

Bəli, olar. Gərginlik və konnektor uyğundursa, 90 Vt-lıq blok 65 Vt-lıq bloku təhlükəsiz əvəz edir. Noutbuk özünə lazım olan qədər enerji sərf edir, ehtiyatı olan adapter isə daha az qızır.

Daha az güclü adapter qoşulsa, nə olar?

Noutbuk çox güman ki, açılacaq, lakin blok imkanlarının həddində işləyəcək. Şarj yavaşlayacaq, yük altında batareya boşalmağa başlayacaq, adapter isə həddindən artıq qızacaq və uzun müddət xidmət etməyəcək. Bəzi modellər belə halda batareyanı doldurmaqdan imtina edir.

Hansı daha vacibdir: volt, yoxsa amper?

Volt daha vacibdir. Gərginlik öz adapterinizdəki ilə 0,5 V dəqiqliklə üst-üstə düşməlidir. Amper ehtiyat rolunu oynayır, buna görə o, eyni qədər və ya daha çox olmalıdır.

Başqa noutbukun adapteri uyğun gələrmi?

Gərginlik və konnektor eynidirsə, güc isə lazım olandan aşağı deyilsə, adapter uyğun gəlir. Brendin burada əhəmiyyəti yoxdur. Adapteri tanıyan Dell və HP modelləri istisnadır: eyni ştekkerli başqa blok noutbuku qidalandıra bilər, amma batareyanı doldurmaya bilər.

Noutbuku USB-C ilə telefonun şarj cihazından doldurmaq olarmı?

Bu, yalnız noutbukun portu Power Delivery-ni dəstəklədikdə mümkündür. 20–30 Vt-lıq şarj cihazı noutbuku çox yavaş dolduracaq, çox vaxt yalnız söndürülmüş vəziyyətdə və ya yuxu rejimində. Daimi iş üçün dəstdəkindən aşağı olmayan güc lazımdır.

Köhnə adapter olmadan konnektorun ölçüsünü necə bilmək olar?

Yuvanı ştangenpərgarla ölçün: sizə dəliyin daxili diametri və mərkəzi milin qalınlığı lazımdır. Noutbukun modelinin tam adını tapıb adapteri ona görə kataloqdan və ya mağaza menecerinin köməyi ilə seçmək daha asandır.

Adapter, qida bloku və şarj cihazı – bunlar eyni şeydir?

Məişətdə bunlar eyni şeydir. Hər üç ad rozetkadakı dəyişən cərəyanı noutbuka lazım olan gərginlikli sabit cərəyana çevirən xarici bloku bildirir.